{"id":6536,"date":"2017-11-26T16:27:00","date_gmt":"2017-11-26T16:27:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lediemchihue.com\/?p=6536"},"modified":"2017-11-26T23:45:00","modified_gmt":"2017-11-26T23:45:00","slug":"nguyen-duc-dien-quan-diem-pha-chap-trong-thien-hoc-cua-tue-trung-thuong-si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lediemchihue.com\/?p=6536","title":{"rendered":"Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Di\u1ec7n &#8211; Quan \u0111i\u1ec3m Ph\u00e1 ch\u1ea5p trong thi\u1ec1n h\u1ecdc c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung Th\u01b0\u1ee3ng S\u0129"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-6537\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.lediemchihue.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/zen_671268314.jpg?resize=233%2C177\" alt=\"\" width=\"233\" height=\"177\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/lediemchihue.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/zen_671268314.jpg?w=400&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/lediemchihue.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/zen_671268314.jpg?resize=300%2C228&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/lediemchihue.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/zen_671268314.jpg?resize=72%2C55&amp;ssl=1 72w\" sizes=\"auto, (max-width: 233px) 100vw, 233px\" \/><\/p>\n<p><strong>Theo Ph\u1eadt gi\u00e1o, ch\u1ea5p l\u00e0 c\u1ed1 ch\u1ea5p, m\u00ea ch\u1ea5p, kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u00e0 ch\u1ea5p l\u00e0 \u0111\u00fang, kh\u00f4ng th\u1eadt m\u00e0 ch\u1ea5p l\u00e0 th\u1eadt, kh\u1ed5 m\u00e0 ch\u1ea5p l\u00e0 s\u01b0\u1edbng, thi\u00ean ki\u1ebfn \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 m\u1ed9t ph\u00eda. Ph\u00e1 ch\u1ea5p l\u00e0 ph\u00e1 b\u1ecf t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cho r\u1eb1ng gi\u00e1o l\u00ed kinh \u0111i\u1ec3n nh\u00e0 Ph\u1eadt l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang \u0111\u1eafn.<\/strong><\/p>\n<p>Tu\u1ec7 Trung Th\u01b0\u1ee3ng S\u0129 Tr\u1ea7n Tung (1230-1291) l\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2 xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t c\u1ee7a thi\u1ec1n s\u01b0 Ti\u00eau Dao &#8211; m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng cu\u1ed1i th\u1eddi L\u00fd. Tu\u1ec7 Trung kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ea7y c\u1ee7a vua Tr\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng, c\u1ee7a ph\u00e1i Tr\u00fac L\u00e2m m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung Th\u01b0\u1ee3ng S\u0129 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng s\u00e1ng, c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u1eddi Tr\u1ea7n m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi kh\u00f4ng kh\u00ed h\u1ecdc thu\u1eadt c\u1ee7a th\u1eddi k\u00ec \u0111\u00f3. \u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 thi\u1ec1n h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111em t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh g\u00f3p ph\u1ea7n t\u1ea1o n\u00ean t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Thi\u1ec1n Tr\u00fac L\u00e2m Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Trong khu\u00f4n kh\u1ed5 b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y, ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn quan \u0111i\u1ec3m Ph\u00e1 ch\u1ea5p trong Thi\u1ec1n h\u1ecdc c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung Th\u01b0\u1ee3ng S\u0129.<\/p>\n<p>Theo Ph\u1eadt gi\u00e1o, ch\u1ea5p l\u00e0 c\u1ed1 ch\u1ea5p, m\u00ea ch\u1ea5p, kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u00e0 ch\u1ea5p l\u00e0 \u0111\u00fang, kh\u00f4ng th\u1eadt m\u00e0 ch\u1ea5p l\u00e0 th\u1eadt, kh\u1ed5 m\u00e0 ch\u1ea5p l\u00e0 s\u01b0\u1edbng, thi\u00ean ki\u1ebfn \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 m\u1ed9t ph\u00eda. Ph\u00e1 ch\u1ea5p l\u00e0 ph\u00e1 b\u1ecf t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cho r\u1eb1ng gi\u00e1o l\u00ed kinh \u0111i\u1ec3n nh\u00e0 Ph\u1eadt l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. Ph\u00e1 ch\u1ea5p l\u00e0 hi\u1ec3u v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean gi\u00e1o l\u00ed, t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ea1ch ra con \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi \u0111i \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9. Theo m\u1ed9t ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, ph\u00e1 ch\u1ea5p c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ed5i m\u1edbi nh\u1eadn th\u1ee9c, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, ph\u00e1 ch\u1ea5p l\u00e0 ti\u1ebfp thu tinh hoa v\u0103n ho\u00e1 l\u1ecbch s\u1eed tr\u00ean tinh th\u1ea7n ph\u00ea ph\u00e1n, kh\u00f4ng r\u1eadp khu\u00f4n m\u00e1y m\u00f3c.<\/p>\n<p>T\u01b0 t\u01b0\u1edfng ph\u00e1 ch\u1ea5p xu\u1ea5t hi\u1ec7n r\u1ea5t s\u1edbm trong c\u00e1c kinh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o. Khi c\u00f2n t\u1ea1i th\u1ebf \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt th\u01b0\u1eddng n\u00f3i: \u201cTrong su\u1ed1t b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ch\u00edn n\u0103m thuy\u1ebft ph\u00e1p, ta ch\u01b0a h\u1ec1 n\u00f3i m\u1ed9t l\u1eddi n\u00e0o\u201d. L\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y \u0111\u1ec3 nh\u1eafc nh\u1edf ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc \u0111\u1ea1o ph\u1ea3i n\u1eafm l\u1ea5y c\u00e1i \u201ct\u01b0 t\u01b0\u1edfng\u201d, c\u00e1i \u201ch\u1ed3n\u201d trong kinh ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ea5p v\u00e0o c\u00e2u ch\u1eef trong kinh. Trong kinh Vi\u00ean gi\u00e1c c\u0169ng vi\u1ebft, c\u00e1c l\u1eddi d\u1ea1y trong kinh ch\u1eb3ng kh\u00e1c n\u00e0o ng\u00f3n tay ch\u1ec9 m\u1eb7t tr\u0103ng. N\u1ebfu th\u1ea5y m\u1eb7t tr\u0103ng r\u1ed3i th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft c\u00e1i \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 m\u1eb7t tr\u0103ng (ng\u00f3n tay) kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1eb7t tr\u0103ng. T\u1ea5t c\u1ea3 l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai, B\u1ed3 t\u00e1t c\u0169ng \u0111\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ph\u00e1 ch\u1ea5p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c thi\u1ec1n s\u01b0 ti\u1ebfp thu. K\u1ebf th\u1eeba t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ph\u00e1 ch\u1ea5p c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ec1n s\u01b0 \u0111i tr\u01b0\u1edbc, Tu\u1ec7 Trung \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u201cph\u00e1 ch\u1ea5p\u201d v\u00e0o gi\u00e1o l\u00ed v\u00e0 coi \u0111\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1ed9 \u0111\u1ea1o. \u0110\u1ed1i v\u1edbi Tu\u1ec7 Trung, ph\u00e1 ch\u1ea5p l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo h\u01b0\u1edbng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh bi\u1ec7n ch\u1ee9ng trong nh\u1eadn th\u1ee9c, gi\u00fap con ng\u01b0\u1eddi nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn b\u1ea3n th\u1ec3. Theo \u00f4ng, mu\u1ed1n gi\u00e1c ng\u1ed9, h\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u201c\u0111\u1eadp ph\u00e1\u201d nh\u1ecb nguy\u00ean (vong nh\u1ecb ki\u1ebfn) m\u00e0 c\u00f2n \u201c\u0111\u1eadp ph\u00e1\u201d c\u1ea3 kh\u00e1i ni\u1ec7m. V\u1edbi quan ni\u1ec7m \u1ea5y, Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e3 d\u00f9ng nh\u1eefng \u201c \u0111\u00f2n \u201d m\u00e3nh li\u1ec7t nh\u1eb1m gi\u1ea3i ph\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc \u0111\u1ea1o tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 m\u00ea ch\u1ea5p v\u00e0o gi\u00e1o l\u00ed. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh nh\u1eadn th\u1ee9c b\u1ea3n th\u1ec3, \u201cph\u00e1 ch\u1ea5p\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c Tu\u1ec7 Trung v\u1eadn d\u1ee5ng m\u1ed9t c\u00e1ch tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 v\u00e0 to\u00e0n di\u1ec7n, nh\u01b0ng t\u1eadp trung ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf ba \u201cb\u01b0\u1edbc\u201d: gi\u1edbi, \u0111\u1ecbnh, tu\u1ec7. Ba \u201cb\u01b0\u1edbc\u201d n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh tr\u1ef1c nh\u1eadn b\u1ea3n th\u1ec3.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o, th\u00ec gi\u1edbi c\u00f3 vai tr\u00f2 n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00e1c ng\u1ed9. Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc nh\u1edd c\u00f4ng phu tr\u00ec gi\u1edbi m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ed tu\u1ec7 s\u00e1ng su\u1ed1t. Theo Tu\u1ec7 Trung, gi\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n. Mu\u1ed1n gi\u00e1c ng\u1ed9 ch\u00e2n l\u00ed, ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ea5p v\u00e0o gi\u00e1o l\u00ed m\u00e0 ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean gi\u00e1o l\u00ed. Do \u0111\u00f3, Tu\u1ec7 Trung y\u00eau c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc ph\u1ea3i hi\u1ec3u b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a gi\u1edbi nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch g\u00ec, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o gi\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00e1y m\u00f3c. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u00e1 ch\u1ea5p trong gi\u1edbi lu\u1eadt, nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 trong kinh Ph\u1eadt c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c Tu\u1ec7 Trung nh\u1eadn th\u1ee9c theo tinh th\u1ea7n \u1ea5y. Trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p h\u00e0nh \u0111\u1ea1o, Tu\u1ec7 Trung c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, trong \u0111\u00f3 \u00f4ng th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng ph\u00e1p Tho\u1ea1i \u0111\u1ea7u, C\u00f4ng \u00e1n \u0111\u1ec3 khai th\u1ecb cho h\u1ecdc tr\u00f2. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, m\u1ed9t h\u00f4m c\u00f3 v\u1ecb t\u0103ng \u0111\u1ebfn h\u1ecfi Tu\u1ec7 Trung: \u201cTh\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 thanh t\u1ecbnh ph\u00e1p th\u00e2n\u201d, Tu\u1ec7 Trung tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/p>\n<p>\u201cRa v\u00e0o trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1i tr\u00e2u,<\/p>\n<p>Chui r\u00fac gi\u1eefa \u0111\u1ed1ng ph\u00e2n ng\u1ef1a\u201d(1).<\/p>\n<p>Tu\u1ec7 Trung cho r\u1eb1ng, kh\u00f4ng n\u00ean ph\u00ed th\u1eddi gian v\u00e0o nh\u1eefng chuy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u00e0n nhi\u1ec1u v\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng hay ho g\u00ec. Tu\u1ec7 Trung ph\u00e1 ch\u1ea5p v\u00e0o t\u01b0 t\u01b0\u1edfng mu\u1ed1n gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 Ph\u1eadt ph\u00e1p. V\u1ecb t\u0103ng l\u1ea1i h\u1ecfi: V\u1eady l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c? Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e1p: Kh\u00f4ng c\u00f3 ni\u1ec7m nh\u01a1 b\u1ea9n t\u1ee9c l\u00e0 ph\u00e1p th\u00e2n thanh t\u1ecbnh. Tu\u1ec7 Trung \u0111\u1ecdc b\u00e0i k\u1ec7:<\/p>\n<p>\u201cX\u01b0a nay kh\u00f4ng b\u1ea9n, s\u1ea1ch,<\/p>\n<p>Ph\u00e1p th\u00e2n kh\u00f4ng v\u01b0\u1edbng m\u1eafc,<\/p>\n<p>N\u00e0o \u201ctr\u1ecdc\u201d v\u1edbi n\u00e0o \u201cthanh!\u201d<\/p>\n<p>B\u1ea9n, s\u1ea1ch \u0111\u1ec1u h\u01b0 danh(2).<\/p>\n<p>\u201cB\u1ea9n, s\u1ea1ch\u201d l\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m do con ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 b\u00e0y \u0111\u1eb7t, \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1o th\u00ec kh\u00e1i ni\u1ec7m \u1ea5y \u00e1m ch\u1ec9 s\u1ef1 thanh t\u1ecbnh hay kh\u00f4ng thanh t\u1ecbnh. Theo Tu\u1ec7 Trung, b\u1ea9n, s\u1ea1ch \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t. Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc do m\u00ea ch\u1ea5p n\u00ean sinh ra ph\u00e2n bi\u1ec7t, c\u0169ng nh\u01b0 t\u00ednh Ph\u1eadt th\u00ec ai c\u0169ng c\u00f3, c\u0169ng gi\u1ed1ng nhau n\u00ean ph\u1ea3i ph\u00e1 ch\u1ea5p tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 v\u00e0o nh\u1eefng quan ni\u1ec7m \u1ea5y. Tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ebfn v\u1edbi ph\u00e1p th\u00e2n nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i, v\u01b0\u1ee3t qua kh\u00e1i ni\u1ec7m thanh t\u1ecbnh v\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m.<\/p>\n<p>L\u1ea7n kh\u00e1c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi Tu\u1ec7 Trung: Trong gi\u00e1o l\u00ed Ph\u1eadt n\u00f3i: \u201cKh\u00f4ng t\u1ee9c l\u00e0 s\u1eafc, S\u1eafc t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng, \u00fd ngh\u0129a th\u1ebf n\u00e0o? Tu\u1ec7 Trung tr\u1ea3 l\u1eddi: Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1eafc th\u00e2n kh\u00f4ng? V\u1eady sao n\u00f3i \u201cs\u1eafc t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng?\u201d Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1i \u201ckh\u00f4ng\u201d c\u00f3 t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o g\u00ec kh\u00f4ng? V\u1eady sao n\u00f3i \u201ckh\u00f4ng t\u1ee9c l\u00e0 s\u1eafc\u201d. Tu\u1ec7 Trung \u0111\u1ecdc b\u00e0i k\u1ec7:<\/p>\n<p>\u201cS\u1eafc v\u1ed1n ch\u1eb3ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng,<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1eafc\u201d(3).<\/p>\n<p>B\u00e0i k\u1ec7 tr\u00ean c\u00f3 v\u1ebb \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi gi\u00e1o l\u00ed kinh \u0111i\u1ec3n, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf Tu\u1ec7 Trung ph\u00ea ph\u00e1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi do ch\u1ea5p (m\u00ea ch\u1ea5p), kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 gi\u1ea3, \u0111\u00e2u l\u00e0 th\u1eadt n\u00ean khi n\u00f3i \u201cs\u1eafc t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng, kh\u00f4ng t\u1ee9c l\u00e0 s\u1eafc\u201d li\u1ec1n ch\u1ea5p lu\u00f4n v\u00e0o \u0111\u00f3. Suy cho c\u00f9ng th\u00ec \u201cs\u1eafc\u201d v\u00e0 \u201ckh\u00f4ng\u201d c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng \u1ea3o gi\u00e1c, do t\u00e2m v\u1ecdng, do nh\u1ecb ki\u1ebfn m\u00e0 ra. \u00d4ng n\u00f3i ti\u1ebfp:<\/p>\n<p>\u201cS\u1eafc t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng, kh\u00f4ng t\u1ee9c s\u1eafc,<\/p>\n<p>Ba \u0111\u1eddi ch\u01b0 Ph\u1eadt quy\u1ec1n bi\u1ebfn \u0111\u1eb7t.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng v\u1ed1n kh\u00f4ng s\u1eafc, s\u1eafc kh\u00f4ng kh\u00f4ng,<\/p>\n<p>Th\u1ec3 t\u00ednh s\u00e1ng l\u00e0u, ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t\u201d(4).<\/p>\n<p>Tu\u1ec7 Trung gi\u1ea3i th\u00edch cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc \u0111\u1ea1o bi\u1ebft\u00a0r\u1eb1ng, s\u1eafc c\u0169ng l\u00e0 kh\u00f4ng v\u00e0 kh\u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 s\u1eafc, tuy hai m\u00e0 v\u1eabn m\u1ed9t, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u00f4ng. Con ng\u01b0\u1eddi do m\u00ea n\u00ean sinh ra \u201ckh\u00f4ng\u201d v\u1edbi \u201cs\u1eafc\u201d, \u201cm\u1ed9t\u201d v\u1edbi \u201chai\u201d, khi ng\u1ed9 r\u1ed3i th\u00ec h\u1ebft th\u1ea3y \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u00f4ng. Ch\u01b0 Ph\u1eadt qu\u00e1 kh\u1ee9, hi\u1ec7n t\u1ea1i, t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ec1u coi gi\u00e1o l\u00ed l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u00e1p, ch\u1ee9 v\u1ed1n Kh\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 S\u1eafc, S\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 Kh\u00f4ng. B\u1ea3n th\u1ec3 (b\u1ea3n t\u00ednh, ch\u00e2n nh\u01b0) c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n s\u00e1ng l\u00e0u ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t. Hi\u1ec3u nh\u01b0 v\u1eady t\u1ee9c n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p>Tr\u00ean quan \u0111i\u1ec3m b\u1ea3n th\u1ec3 kh\u00f4ng, gi\u00e1c ng\u1ed9 ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh, do m\u00ecnh, Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e3 ph\u00e1 ch\u1ea5p v\u00e0o vi\u1ec7c c\u1ea7u Ph\u1eadt, c\u1ea7u thi\u1ec1n. \u00d4ng n\u00f3i:<\/p>\n<p>\u201cThanh V\u0103n ng\u1ed3i thi\u1ec1n, ta kh\u00f4ng ng\u1ed3i,<\/p>\n<p>B\u1ed3 t\u00e1t thuy\u1ebft ph\u00e1p, ta n\u00f3i th\u1ef1c\u201d(5).<\/p>\n<p>Theo thu\u1eadt ng\u1eef \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, Thanh V\u0103n \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5ng kinh, nghe gi\u1ea3ng m\u00e0 ng\u1ed9 \u0111\u1ea1o. Nh\u01b0ng t\u1eeb Thanh V\u0103n v\u1eabn ph\u1ea3i tu m\u1ea5y b\u1eadc n\u1eefa m\u1edbi \u0111\u1ebfn B\u1ed3 t\u00e1t. Tu\u1ec7 Trung cho r\u1eb1ng, Ph\u1eadt t\u1ea1i t\u00e2m, Ph\u1eadt \u1edf trong ta ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u1edf ngo\u00e0i ta. K\u1ebb ngu, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed, Ph\u1eadt t\u00ednh v\u1ed1n kh\u00f4ng kh\u00e1c nhau, ch\u1ec9 v\u00ec m\u00ea, ng\u1ed9 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau n\u00ean c\u00f3 k\u1ebb ngu, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed. Tu\u1ec7 Trung kh\u00e1c Thanh V\u0103n \u1edf ch\u1ed7, \u00f4ng l\u00e0 b\u1eadc th\u01b0\u1ee3ng tr\u00ed \u0111\u00e3 \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o, m\u00e0 \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o r\u1ed3i th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ng\u1ed3i thi\u1ec1n, c\u00f2n Thanh V\u0103n th\u00ec ph\u1ea3i ng\u1ed3i thi\u1ec1n. Do \u0111\u00f3, Tu\u1ec7 Trung m\u1edbi n\u00f3i \u201cThanh V\u0103n ng\u1ed3i thi\u1ec1n, ta kh\u00f4ng ng\u1ed3i\u201d. M\u1eb7t kh\u00e1c, c\u0169ng l\u00e0 b\u1eadc gi\u00e1c ng\u1ed9 nh\u01b0ng Tu\u1ec7 Trung l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi B\u1ed3 t\u00e1t, v\u00ec B\u1ed3 t\u00e1t thuy\u1ebft ph\u00e1p c\u00f2n Tu\u1ec7 Trung n\u00f3i th\u1ef1c. C\u00e1i th\u1ef1c m\u00e0 Tu\u1ec7 Trung n\u00f3i \u1edf \u0111\u00e2y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a v\u1ea1n ph\u00e1p v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 th\u1ef1c tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, x\u00e3 h\u1ed9i. V\u00e0 n\u1ebfu c\u00e1i \u201cth\u1ef1c\u201d m\u00e0 Tu\u1ec7 Trung n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u00e0 th\u1ef1c tr\u1ea1ng c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u1eddi k\u00ec \u0111\u00f3 th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed t\u01b0 t\u01b0\u1edfng d\u00e2n t\u1ed9c. Ph\u1ea3i ch\u0103ng, nh\u1edd ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1ea5y m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 L\u1ecbch s\u1eed Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 vi\u1ebft: \u201c\u0110i\u1ec3m \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m nh\u1eadn th\u1ee9c mang m\u1ea7u s\u1eafc ch\u1ee7 ngh\u0129a t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng d\u1eabn Tu\u1ec7 Trung \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh h\u01b0 v\u00f4 ch\u1ee7 ngh\u0129a. M\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 nh\u1edd n\u00f3, \u00f4ng b\u1ecf m\u1ecdi r\u00e0ng bu\u1ed9c trong n\u1ebfp ngh\u0129 c\u0169ng nh\u01b0 trong n\u1ebfp s\u1ed1ng\u201d(6).<\/p>\n<p>Tu\u1ec7 Trung kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u01b0 s\u0129 tinh th\u00f4ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a nh\u00e0 Tr\u1ea7n. Vi\u1ec7c \u00f4ng tu Ph\u1eadt tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 gi\u00e1c ng\u1ed9 cho m\u00ecnh, sau \u0111\u00f3 gi\u00e1c ng\u1ed9 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00ed do gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao Tu\u1ec7 Trung tu Thi\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh h\u01b0 v\u00f4 ch\u1ee7 ngh\u0129a. T\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f2n ch\u1ec9 cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc bi\u1ebft, n\u1ebfu c\u1ee9 ng\u1ed3i t\u1ee5ng kinh, g\u00f5 m\u00f5, ni\u1ec7m Ph\u1eadt m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft Ph\u1eadt l\u00e0 b\u1ea3n t\u00ednh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh th\u00ec kh\u00f4ng bao gi\u1edd gi\u00e1c ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u201cmi\u1ec7ng n\u00f3i kh\u00f4ng\u201d m\u00e0 mu\u00f4n ki\u1ebfp kh\u00f4ng th\u1ea5y t\u00ednh n\u00ean c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec. Gi\u00e1c ng\u1ed9 ph\u1ea3i th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1eeb trong t\u00e2m ch\u1ee9 kh\u00f4ng t\u1ee5ng ni\u1ec7m su\u00f4ng, v\u00ec mi\u1ec7ng t\u1ee5ng m\u00e0 t\u00e2m kh\u00f4ng h\u00e0nh th\u00ec ch\u1ec9 nh\u01b0 huy\u1ec5n, nh\u01b0 h\u00f3a, nh\u01b0 d\u00f2ng \u0111i\u1ec7n tho\u00e1ng qua r\u1ed3i bi\u1ebfn m\u1ea5t.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u00e1 ch\u1ea5p v\u00e0o gi\u1edbi, Tu\u1ec7 Trung c\u00f2n ph\u00ea ph\u00e1n ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc do ch\u1ea5p v\u00e0o h\u00ecnh th\u1ee9c thi\u1ec1n n\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ef1 tr\u00f3i bu\u1ed9c m\u00ecnh. Tr\u00ean tinh th\u1ea7n \u1ea5y, \u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1:<\/p>\n<p>\u201cV\u00ed g\u1eb7p C\u1ed3 \u0110\u00e0m quen c\u00f3ng l\u1ea1nh,<\/p>\n<p>Tr\u00e1nh sao kh\u1ecfi ngang h\u00f4ng m\u1ed9t \u0111\u1ea1p\u201d(7).<\/p>\n<p>C\u1ed3 \u0110\u00e0m phi\u00ean \u00e2m theo ti\u1ebfng Ph\u1ea1n l\u00e0 Gautama, c\u0169ng \u0111\u1ec3 g\u1ecdi t\u00ean Ph\u1eadt. Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e3 m\u01b0\u1ee3n h\u1ecd c\u1ee7a Ph\u1eadt \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 nh\u1eefng b\u1eadc tu h\u00e0nh \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o. Tu\u1ec7 Trung tu Ph\u1eadt nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1eef gi\u1edbi, kh\u00f4ng c\u1ea7u Ph\u1eadt, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n tuy\u00ean b\u1ed1 n\u1ebfu g\u1eb7p C\u1ed3 \u0110\u00e0m th\u00ec c\u1ee9 cho th\u1eb3ng m\u1ed9t \u0111\u1ea1p. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 m\u00e2u thu\u1eabn v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tu Ph\u1eadt nh\u01b0 Tu\u1ec7 Trung.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng theo Thi\u1ec1n t\u00f4ng, th\u00ec gi\u00e1o l\u00ed, gi\u1edbi, th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 Ph\u1eadt c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u00edch m\u00e0 th\u00f4i. Khi ng\u1ed9 r\u1ed3i th\u00ec ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n (k\u1ec3 c\u1ea3 Ph\u1eadt) c\u0169ng ph\u1ea3i b\u1ecf, qu\u1eb3ng \u0111i, \u0111\u1ea1p \u0111\u1ed5.<\/p>\n<p>Quan ni\u1ec7m tr\u00ean ch\u1ec9 c\u00f3 \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1c ng\u1ed9 vi\u00ean m\u00e3n. Th\u1eddi Tr\u1ea7n kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 Tu\u1ec7 Trung m\u00e0 c\u1ea3 Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng c\u0169ng cho r\u1eb1ng, khi \u0111\u00e3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cPh\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3, T\u1ed5 c\u0169ng kh\u00f4ng\u201d th\u00ec ch\u1eb3ng c\u1ea7n tr\u00ec gi\u1edbi, t\u1ee5ng kinh g\u00f5 m\u00f5 n\u1eefa. Ngh\u0129a l\u00e0 gi\u00e1c ng\u1ed9 ph\u1ea3i t\u1ef1 t\u00e2m, t\u1ef1 m\u00ecnh ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t th\u1ee9 ngo\u1ea1i l\u1ef1c n\u00e0o kh\u00e1c. R\u00f5 r\u00e0ng, \u00f4ng c\u00f4ng khai ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 m\u00ea ch\u1ea5p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc \u0111\u1ea1o, ch\u1ed1ng l\u1ea1i ni\u1ec1m tin c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>Xung quanh quan ni\u1ec7m \u0111\u00e3 gi\u00e1c ng\u1ed9 th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ea5p v\u00e0o gi\u1edbi lu\u1eadt c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung, c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng, nh\u01b0 th\u1ebf, Tu\u1ec7 Trung kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, m\u00e0 v\u1eabn sang \u0111\u01b0\u1ee3c \u201c\u0111\u00e1o b\u1ec9 ng\u1ea1n\u201d (\u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o). Hi\u1ec3u nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, v\u00ec Tu\u1ec7 Trung gi\u00e1c ng\u1ed9 l\u00e0 nh\u1edd tu thi\u1ec1n. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh d\u00ecu d\u1eaft h\u1ecdc tr\u00f2 \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ea1o, Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng gi\u00e1o l\u00ed v\u00e0 coi \u0111\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n. Khi ng\u1ed9 r\u1ed3i th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n n\u1eefa. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u01a1 b\u1ea3n trong tri\u1ebft l\u00ed gi\u00e1c ng\u1ed9 c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung.<\/p>\n<p>Tr\u00ean quan \u0111i\u1ec3m gi\u00e1c ng\u1ed9 \u1ea5y n\u00ean khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi Tu\u1ec7 Trung: Tr\u01b0\u1edbc khi thi\u1ec1n th\u00ec l\u1ec5 Ph\u1eadt tr\u01b0\u1edbc hay l\u1ec5 T\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc? Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e1p: \u201cT\u1ed5 v\u00e0 Ph\u1eadt \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng l\u1ec5\u201d, v\u00e0 \u00f4ng \u0111\u1ecdc b\u00e0i t\u1ee5ng:<\/p>\n<p>\u201cM\u1ed9t phen ph\u1ea5t \u00e1o b\u01b0\u1edbc thong dong,<\/p>\n<p>Th\u00e1p ch\u1ee7 tr\u1eebng tr\u1eebng, gi\u1eadn ch\u1eb3ng xong,<\/p>\n<p>Ph\u1eadt, T\u1ed5 r\u1ed1t c\u00f9ng \u0111\u1ec1u ch\u1eb3ng l\u1ec5,<\/p>\n<p>Ng\u1ecdc ng\u00e2n khe s\u1edbm, \u00e1nh thu trong\u201d(8)\u00a0.<\/p>\n<p>Th\u1edd Ph\u1eadt hay th\u1edd T\u1ed5 l\u00e0 do con ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 \u0111\u1eb7t\u00a0ra, tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n gi\u00e1c ng\u1ed9 l\u00e0 ch\u1ea5p, v\u00ec t\u00e2m h\u01b0\u1edbng ra b\u00ean ngo\u00e0i. Vi\u1ec7c Tu\u1ec7 Trung kh\u00f4ng l\u1ec5 Ph\u1eadt, kh\u00f4ng l\u1ec5 T\u1ed5 ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u00fang b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ea1o. M\u1ee5c \u0111\u00edch nh\u1eadn th\u1ee9c trong Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u1ea3i t\u1ea1o th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i, m\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng n\u1ed9i, v\u1ec1 v\u1edbi c\u00e1i m\u00e0 Tu\u1ec7 Trung g\u1ecdi l\u00e0 \u201cc\u1ed1 h\u01b0\u01a1ng\u201d. V\u00ec v\u1eady, ch\u1ea5p v\u00e0 tin v\u00e0o gi\u00e1o l\u00ed m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00f9 qu\u00e1ng con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd th\u00e0nh n\u00f4 l\u1ec7 cho ch\u00ednh m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb quan ni\u1ec7m Ph\u1eadt \u1edf trong ta, Ph\u1eadt kh\u00f4ng \u1edf ngo\u00e0i ta, Tu\u1ec7 Trung kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t quan \u0111i\u1ec3m: gi\u00e1c ng\u1ed9 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ngay trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u1ea7n t\u1ee5c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u1edf m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0o kh\u00e1c. Mu\u1ed1n v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi tu h\u00e0nh h\u00e3y s\u1ed1ng m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u00ecm s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t \u1edf trong c\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u1ea5y. Quan \u0111i\u1ec3m gi\u00e1c ng\u1ed9 tr\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 L\u1ecbch s\u1eed t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7t Nam, t\u1eadp 1 vi\u1ebft: \u201cC\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nh\u1eadp th\u1ebf c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung ch\u1eb3ng qua ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1i quan ni\u1ec7m cho r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi tu h\u00e0nh c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi tr\u1ea7n t\u1ee5c, m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 do kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb \u01b0\u1edbc th\u00fac b\u1edfi m\u1ed9t quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0o c\u1ee7a gi\u1edbi lu\u1eadt nh\u00e0 ch\u00f9a k\u1ec3 c\u1ea3 vi\u1ec7c \u0103n chay, ni\u1ec7m Ph\u1eadt, tr\u00ec gi\u1edbi nh\u1eabn nh\u1ee5c v\u00e0 to\u1ea1 thi\u1ec1n, v\u00ec h\u1ecd th\u1ef1c hi\u1ec7n s\u1ef1 ki\u1ebfn t\u00ednh th\u00e0nh Ph\u1eadt ngay trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u1ea7n t\u1ee5c\u201d(9).<\/p>\n<p>Ph\u00e1 ch\u1ea5p trong Thi\u1ec1n h\u1ecdc Tu\u1ec7 Trung kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u1ed9t thi\u1ec1n s\u01b0 gi\u00e1c ng\u1ed9, m\u00e0 c\u00f2n th\u1ec3 hi\u1ec7n quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c ti\u1ec5n. Nh\u1eadn th\u1ee9c \u201c ph\u00e1 ch\u1ea5p \u201d nh\u01b0 v\u1eady, v\u1eeba ph\u1ea3n \u00e1nh b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ea1o v\u1eeba ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 si m\u00ea c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tu h\u00e0nh. T\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u1ea5y n\u00f3i l\u00ean r\u1eb1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec \u0103n th\u1ecbt hay \u0103n c\u00e1 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta tr\u1edf th\u00e0nh \u00f4 u\u1ebf, nh\u01b0ng ch\u00ednh v\u00ec s\u1ef1 say m\u00ea c\u1ed1 ch\u1ea5p, cu\u1ed3ng t\u00edn, l\u1eeba b\u1ecbp, tham lam, t\u1ef1 \u0111\u1ec1 cao m\u00ecnh, khinh r\u1ebb ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 \u00e1c \u00fd, m\u1edbi l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta tr\u1edf th\u00e0nh \u00f4 u\u1ebf. H\u01a1n n\u1eefa, trong s\u00e1ch Sa di lu\u1eadt, quy\u1ec3n h\u1ea1, ch\u01b0\u01a1ng 5 c\u0169ng vi\u1ebft: \u201c Con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0103n \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng, c\u00f3 th\u1ef1c m\u1edbi v\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o, tu\u1ef3 theo ng\u01b0\u1eddi ta cho th\u1ee9 g\u00ec, th\u00ec \u0103n th\u1ee9 \u1ea5y, cho n\u00ean ph\u1ea3i qu\u00fd tr\u1ecdng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecf ph\u00ed. (M\u1ea1nh y th\u1ef1c th\u1ee5, \u0111\u1ea1o do th\u1ef1c t\u1ed3n, tu\u1ef3 th\u00ed \u0111\u1eafc th\u1ef1c, c\u1ed1 nghi t\u00edch chi, b\u1ea5t kh\u1ea3 \u0111i\u1ec7n kh\u00ed)\u201d(10).<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi Tu\u1ec7 Trung, gi\u1eefa Ph\u1eadt v\u00e0 ch\u00fang sinh kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau n\u00e0o c\u1ea3, v\u00e0 n\u1ebfu c\u00f3 kh\u00e1c th\u00ec ch\u1ec9 \u1edf ch\u1ed7 ng\u1ed9 v\u00e0 m\u00ea m\u00e0 th\u00f4i. V\u00ec th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng v\u00ed Ph\u1eadt v\u00e0 ch\u00fang sinh nh\u01b0 hai tr\u00e1i h\u1ed3ng: m\u1ed9t ch\u00e1t, m\u1ed9t ng\u1ecdt, m\u00ea l\u00e0 ch\u00e1t c\u00f2n ng\u1ed9 l\u00e0 ng\u1ecdt. N\u00f3i nh\u01b0 Tu\u1ec7 Trung, ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc c\u1ea7n ph\u1ea3i hi\u1ec3u b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1, m\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t \u1ea5y th\u01b0\u1eddng \u1ea9n d\u1ea5u \u0111\u1eb1ng sau nh\u1eefng m\u1ec7nh \u0111\u1ec1 c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u201cphi l\u00ed\u201d. M\u1eb7c d\u00f9, c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 c\u00e1ch ph\u00e1t ng\u00f4n c\u00f3 v\u1ebb tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi gi\u00e1o l\u00ed, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf l\u1ea1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u00f4ng l\u00e0 nh\u00e0 Thi\u1ec1n h\u1ecdc xu\u1ea5t s\u1eafc. Nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn gi\u00e1o l\u00ed, tr\u00e1i l\u1ea1i n\u00f3 c\u00f2n th\u1ee9c t\u1ec9nh ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc \u0111\u1ea1o. B\u1edfi v\u1eady, ta c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh Thi\u1ec1n Tu\u1ec7 Trung n\u00f3i ri\u00eang, Thi\u1ec1n Ph\u1eadt gi\u00e1o n\u00f3i chung l\u00e0 di s\u1ea3n tinh th\u1ea7n, \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, qu\u00fd gi\u00e1 c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam n\u00ean ch\u00fang ta c\u1ea7n tr\u00e2n tr\u1ecdng, gi\u1eef g\u00ecn.<\/p>\n<p>Quan ni\u1ec7m gi\u00e1c ng\u1ed9 kh\u00f4ng ch\u1ea5p v\u00e0o gi\u1edbi lu\u1eadt, kh\u00f4ng tho\u00e1t li hi\u1ec7n th\u1ef1c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau bi\u1ec3u cho t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a gi\u1edbi tu h\u00e0nh th\u1eddi k\u00ec \u0111\u00f3. L\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung l\u00e0 c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01b0 s\u0129 \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o, s\u1ed1ng v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ec9nh t\u00e1o v\u00f4 ch\u1ea5p, t\u1ef1 do tu\u1ef3 th\u00edch m\u00e0 kh\u00f4ng r\u01a1i v\u00e0o h\u1eefu \u0111\u1ea1o hay v\u00f4 \u0111\u1ea1o. L\u1ed1i s\u1ed1ng \u1ea5y l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ebf th\u1eeba c\u00f3 ch\u1ecdn l\u1ecdc c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 v\u0103n ho\u00e1 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 thi\u1ec1n s\u01b0 \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o nh\u01b0 Ti\u00eau Dao, Quy S\u01a1n, T\u1ea1 Tam, Th\u1ea1ch \u0110\u1ea7u, L\u00e3o B\u00e0ng, v.v&#8230;<\/p>\n<p>Tu\u1ec7 Trung c\u0169ng cho r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi tu h\u00e0nh m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 gi\u00e1c ng\u1ed9 th\u00ec ph\u1ea3i h\u00f2a m\u00ecnh v\u00e0o trong l\u00f2ng th\u1ebf t\u1ee5c, s\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7n t\u1ee5c. \u00d4ng n\u00f3i:<\/p>\n<p>\u201c\u0110\u1ebfn x\u1ee9 c\u1edfi tr\u1ea7n c\u1ee9 vui v\u1ebb m\u00e0 b\u1ecf \u00e1o,<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00ean l\u1ec5, ch\u1ec9 tu\u1ef3 theo th\u00f3i t\u1ee5c m\u00e0 th\u00f4i\u201d(11).<\/p>\n<p>Tu\u1ec7 Trung nh\u1eafc l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc trong truy\u1ec1n thuy\u1ebft c\u1ed5 \u0111\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c, \u1edf \u0111\u00f3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o, nh\u00e0 vua (vua V\u0169) \u0111\u1ebfn th\u0103m c\u0169ng ph\u1ea3i tu\u00e2n theo. Qua \u0111\u00f3, \u00f4ng cho r\u1eb1ng, s\u1ed1ng trong l\u00f2ng th\u1ebf t\u1ee5c, ho\u00e0 c\u00f9ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u00ec ph\u1ea3i theo phong t\u1ee5c t\u1eadp qu\u00e1n (v\u0103n ho\u00e1 \u0103n, v\u0103n ho\u00e1 m\u1eb7c). N\u00f3i nh\u01b0 Tu\u1ec7 Trung, \u0111\u1ebfn n\u01a1i m\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng m\u1eb7c \u00e1o th\u00ec m\u00ecnh c\u0169ng ph\u1ea3i tu\u00e2n theo, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 h\u00f2a \u0111\u1ed3ng ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m b\u1ea5t nh\u00e3. T\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u1ea5y, m\u1ed9t m\u1eb7t ph\u1ea3n \u00e1nh s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng t\u1eadp qu\u00e1n, b\u1ea3n s\u1eafc v\u0103n ho\u00e1 ri\u00eang, m\u1eb7t kh\u00e1c, n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ea5u \u0111\u00e1o v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u1ea7n t\u1ee5c. B\u1edfi v\u1eady, Tu\u1ec7 Trung th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea1o Thi\u1ec1n m\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng tho\u00e1t li th\u1ebf gi\u1edbi tr\u1ea7n t\u1ee5c.<\/p>\n<p>Quan ni\u1ec7m v\u1ec1 l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 gi\u00e1c ng\u1ed9 m\u00e0 Tu\u1ec7 Trung \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng. Khi ch\u01b0a gi\u00e1c ng\u1ed9 th\u00ec c\u1ea7n \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, khi ng\u1ed9 r\u1ed3i th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n n\u1eefa. Tu\u1ec7 Trung c\u0169ng nh\u01b0 Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng, khi \u0111\u00e3 th\u1ea5u \u0111\u1ea1t ch\u00e2n l\u00ed \u0111\u1ea1o th\u00ec gi\u1eef gi\u1edbi, t\u1ee5ng kinh, g\u00f5 m\u00f5 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh th\u1eeba. L\u1ed1i s\u1ed1ng \u1ea5y, Tu\u1ec7 Trung kh\u00f4ng ch\u1ec9 ti\u1ebfp thu truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Thi\u1ec1n, m\u00e0 c\u00f2n k\u1ebf th\u1eeba t\u1eeb \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ti\u00eau dao c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y m\u00ecnh l\u00e0 thi\u1ec1n s\u01b0 Ti\u00eau Dao. T\u00e1c gi\u1ea3 L\u1ecbch s\u1eed tri\u1ebft h\u1ecdc ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, t\u1eadp 4 vi\u1ebft: \u201c\u0110\u1ea1i \u0111\u1ee9c Ti\u00eau Dao th\u01b0\u1ee3ng t\u1ed5, ch\u1ec9 b\u1ea3o cho bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1ef1c, kh\u00f4ng d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n quy\u1ec1n bi\u1ebfn. L\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc ta, th\u1ebf kh\u00f4ng n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a, c\u1ea7m c\u1ea7n c\u00e2u kh\u00f4ng l\u01b0\u1ee1i m\u00e0 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o kinh \u0111\u00f4, \u0103n xong ph\u00e1 b\u00e1t th\u1ea7n c\u01a1 c\u1ee7a Ph\u1eadt ph\u00e1p. Ng\u00e0i c\u00f3 \u00fd t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp t\u1ee5c Ph\u1eadt ph\u00e1p m\u00e0 v\u1ea1ch l\u1ed1i Thi\u1ec1n t\u00f4ng, gi\u00e3i b\u00e0y t\u00e1m ch\u1eef \u201csinh di\u1ec7t di\u1ec7t d\u0129, t\u1ecbch di\u1ec7t vi l\u1ea1c\u201d ngh\u0129a l\u00e0 (sinh di\u1ec7t di\u1ec7t xong, Ni\u1ebft b\u00e0n l\u00e0 l\u1ea1c th\u00fa\u201d(12).<\/p>\n<p>Quan \u0111i\u1ec3m \u1ea5y, Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e3 k\u1ebf th\u1eeba t\u1eeb c\u00e1c v\u1ecb Thi\u1ec1n T\u1ed5: gi\u00e1c ng\u1ed9 Ph\u1eadt t\u00ednh t\u1eeb n\u01a1i m\u00ecnh, c\u0169ng nh\u01b0 trong \u201c g\u1ed7 v\u1ed1n c\u00f3 l\u1eeda\u201d, \u201c trong nh\u00e0 s\u1eb5n c\u00f3 ng\u1ecdc b\u00e1u\u201d. Ngo\u00e0i ra, c\u0169ng ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a tr\u1ebft l\u00ed nh\u1eadp th\u1ebf m\u00e0 Hu\u1ec7 N\u0103ng &#8211; T\u1ed5 th\u1ee9 s\u00e1u Thi\u1ec1n T\u00f4ng Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 xi\u1ec3n d\u01b0\u01a1ng. Theo Hu\u1ec7 N\u0103ng, Ph\u1eadt ph\u00e1p \u1edf t\u1ea1i th\u1ebf gian, l\u00eca th\u1ebf gian m\u00e0 c\u1ea7u \u0111\u1ea1o, th\u00ec ch\u1eb3ng kh\u00e1c n\u00e0o t\u00ecm s\u1eebng th\u1ecf l\u00f4ng r\u00f9a &#8211; c\u00e1i kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3. Ph\u1eadt ph\u00e1p \u1edf c\u00f5i v\u00f4 th\u01b0\u1eddng n\u00ean gi\u00e1c ng\u1ed9 ph\u1ea3i \u1edf t\u1ea1i th\u1ebf gian.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp thu tinh hoa Thi\u1ec1n t\u00f4ng, c\u00f9ng v\u1edbi tr\u00ed tu\u1ec7 thi\u1ec1n c\u1ee7a m\u00ecnh, Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u00f4i sao s\u00e1ng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u1eddi L\u00fd &#8211; Tr\u1ea7n. Song, c\u00e1i \u0111\u1eb7c s\u1eafc, n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung l\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u201cho\u00e0 quang \u0111\u1ed3ng tr\u1ea7n\u201d, m\u1ed9t tinh th\u1ea7n thi\u1ec1n ph\u00e1 ch\u1ea5p d\u0169ng m\u00e3nh, tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 gi\u00e0u b\u1ea3n s\u1eafc c\u00e1 nh\u00e2n. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u1ea5y khi\u1ebfn cho Tu\u1ec7 Trung tr\u1edf n\u00ean \u201ckh\u00e1c l\u1ea1\u201d trong l\u00e0ng thi\u1ec1n v\u00e0 c\u0169ng t\u1ea1o n\u00ean s\u1ee9c h\u1ea5p d\u1eabn \u1edf t\u01b0 c\u00e1ch h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u1ee7a \u00f4ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng l\u00ed do khi\u1ebfn nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u1ea3i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u00f4ng qua nh\u1eefng l\u1eddi ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u00e0 c\u00e1ch tu t\u1eadp. Do \u0111\u00f3, \u1edf g\u00f3c \u0111\u1ed9 nh\u1eadn th\u1ee9c lu\u1eadn, Tu\u1ec7 Trung v\u01b0\u1ee3t c\u1ea3 Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Tr\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/p>\n<p>Quan ni\u1ec7m gi\u00e1c ng\u1ed9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 cho m\u00ecnh m\u00e0 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, Tu\u1ec7 Trung g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m cho Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 s\u1eafc th\u00e1i ri\u00eang so v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u1ea5t r\u00f5 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00e0nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ec1n s\u01b0 tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau Hu\u1ec7 N\u0103ng. \u1edf Trung Qu\u1ed1c, t\u1eeb B\u1ed3 \u0110\u1ec1 \u0110\u1ea1t Ma \u0111\u1ebfn Ho\u1eb1ng Nh\u1eabn, c\u00e1c thi\u1ec1n s\u01b0 th\u01b0\u1eddng \u1ea9n tr\u00e1nh tr\u00ean n\u00fai cao, ho\u1eb1ng ph\u00e1p trong im l\u1eb7ng, \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n ch\u00fang bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. T\u1eeb sau Ho\u1eb1ng Nh\u1eabn, v\u00ec t\u00edn \u0111\u1ed3 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, c\u00e1c thi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1ed7 cho vi\u1ec7c tu h\u00e0nh, khi \u1ea5y vi\u1ec7c ho\u1eb1ng ph\u00e1p m\u1edbi h\u01b0\u1edbng ra b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0o c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng sinh ho\u1ea1t h\u00e0ng ng\u00e0y, ph\u1ee5c v\u1ee5 cho ng\u01b0\u1eddi tu h\u00e0nh. Vi\u1ec7c l\u00e0m n\u00e0y l\u00e0 do nhu c\u1ea7u gi\u1ea3i tho\u00e1t c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu h\u00e0nh ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ph\u1ee5c v\u1ee5 gi\u1ea3i tho\u00e1t cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1ed9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Hu\u1ec7 N\u0103ng n\u00f3i ri\u00eang, c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ec1n s\u01b0 Trung Qu\u1ed1c n\u00f3i chung, l\u00e0 tu luy\u1ec7n nh\u1eb1m c\u1ea3i t\u1ea1o, kh\u1eafc ph\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00e2m l\u00ed, tinh th\u1ea7n c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n theo y\u00eau c\u1ea7u gi\u1ea3i tho\u00e1t c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. So s\u00e1nh Th\u01b0\u1ee3ng S\u0129 Ng\u1eef L\u1ee5c v\u1edbi Duy Ma C\u1eadt (B\u1ed3 t\u00e1t c\u01b0 s\u0129 Duy Ma C\u1eadt), ta th\u1ea5y, c\u1ea3 hai c\u00f9ng mang m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129 chung l\u00e0 \u201c\u0111\u1ea1o Ph\u1eadt \u0111i v\u00e0o cu\u1ed9c \u0111\u1eddi\u201d, x\u1ea3 th\u00e2n c\u1ee9u th\u1ebf, h\u1ed7n t\u1ee5c ho\u00e0 quang. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n Duy Ma C\u1eadt ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng b\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng S\u0129. Duy Ma C\u1eadt ch\u1eb3ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u00edch qu\u1ed1c l\u1ee3i d\u00e2n cho \u1ea4n \u0110\u1ed9, m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t m\u1edb t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i th\u1eeba m\u00e0 th\u00f4i. Trong khi \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng S\u0129 Ng\u1eef L\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m t\u1ed5ng h\u1ee3p m\u1ed9t s\u1ed1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i th\u1eeba c\u1ee7a \u1ea4n &#8211; Hoa &#8211; Vi\u1ec7t, v\u00e0 g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o kho t\u00e0ng v\u0103n ho\u00e1 Ph\u1eadt gi\u00e1o, v\u0103n ho\u00e1 d\u00e2n t\u1ed9c.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng, Thi\u1ec1n Tu\u1ec7 Trung n\u00f3i ri\u00eang, Thi\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i chung, ti\u1ebfp thu v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Thi\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c, song \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p ri\u00eang c\u1ee7a Tu\u1ec7 Trung, c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u1eddi Tr\u1ea7n v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. \u1edf g\u00f3c \u0111\u1ed9 n\u00e0y, Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o v\u0103n ho\u00e1 d\u00e2n t\u1ed9c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi g\u00f3p ph\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh t\u00ednh c\u00e1ch d\u00e2n t\u1ed9c, ch\u1ed1ng l\u1ea1i xu th\u1ebf \u0111\u1ed3ng ho\u00e1 v\u0103n ho\u00e1.<\/p>\n<p>Nh\u1eadn th\u1ee9c lu\u1eadn trong Thi\u1ec1n h\u1ecdc Tu\u1ec7 Trung l\u00e0 c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01b0 s\u0129 Ph\u1eadt gi\u00e1o, m\u1ed9t tr\u00ed th\u1ee9c tinh th\u00f4ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o. Nh\u1eadn th\u1ee9c \u1ea5y, l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadn d\u1ee5ng t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee5 th\u1ec3: Thi\u1ec1n, \u201cVong nh\u1ecb ki\u1ebfn\u201d, \u201cPh\u00e1 ch\u1ea5p\u201d v\u1edbi vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp. Song, c\u00e1i qu\u00fd nh\u1ea5t trong Thi\u1ec1n h\u1ecdc Tu\u1ec7 Trung l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7, kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1eeba nh\u1eadn tri th\u1ee9c do h\u1ecdc t\u1eadp \u0111em l\u1ea1i m\u00e0 c\u00f2n coi nh\u1eadn th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh. Kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf, Tu\u1ec7 Trung c\u00f2n th\u1eeba nh\u1eadn quy lu\u1eadt n\u00ean \u00f4ng lu\u00f4n khuy\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng thu\u1eadn theo t\u1ef1 nhi\u00ean. T\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng nh\u1eafc \u0111i nh\u1eafc l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n trong quan ni\u1ec7m v\u1ec1 sinh t\u1eed, v\u1ec1 gi\u1edbi, v\u1ec1 thi\u1ec1n. Th\u1eeba nh\u1eadn quy lu\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng tri th\u1ee9c do h\u1ecdc t\u1eadp \u0111em l\u1ea1i, Tu\u1ec7 Trung \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n \u0111\u1eb7t c\u01a1 s\u1edf cho ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u201cThi\u1ec1n gi\u00e1o \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh\u201d (k\u1ebft h\u1ee3p ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa Thi\u1ec1n v\u1edbi h\u1ecdc t\u1eadp) trong gi\u00e1c ng\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam sau n\u00e0y. V\u1edbi nh\u1eefng c\u1ed1ng hi\u1ebfn tr\u00ean, \u00f4ng th\u1eadt x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0 nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc Thi\u1ec1n &#8211; ng\u01b0\u1eddi g\u00f3p ph\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n v\u0103n hi\u1ebfn d\u00e2n t\u1ed9c.\/.<\/p>\n<p>Nguy\u1ec5n \u0110\u1ee9c Di\u1ec7n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Theo Ph\u1eadt gi\u00e1o, ch\u1ea5p l\u00e0 c\u1ed1 ch\u1ea5p, m\u00ea ch\u1ea5p, kh\u00f4ng \u0111\u00fang m\u00e0 ch\u1ea5p l\u00e0 \u0111\u00fang, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6537,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-6536","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-the-gioi-tam-linh"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/lediemchihue.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/zen_671268314.jpg?fit=400%2C304&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7bhGG-1Hq","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6536"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6538,"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6536\/revisions\/6538"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lediemchihue.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}